Καλλιπεύκη Κάτω Ολύμπου

Aπό το βιβλίο του Ζήση Κατσιούλα οι «Ρίζες μας»

Η Μανιά η Παγούνου κι η μανιά η Λιφτιρία κάθουνταν κουντά στου φούρνου παναθιώ σι κατ’ κουτσαρέλια κι ζμπόρζαν¹. Είχαν στα χέρια κλούτσις²  κι έπλιγαν τσιρέπια. Αλλά δεν γκαλιούρζαν καλά, γι αυτό μια σειρά έπλιγαν, ντυό χαλνούσαν κι τα τσιρέπια δεν έσουναν ιδώ κι τρεις μήνις τώρα. Η παππούς η Ζησιός, η άντρας τα  Παγούνους, είχι βαριά γιράματα κι ντυμένους μι τα τσιαμαντάνια κι τς φουστανέλες τς άπλιτις, κάθουνταν στου πιζούλ’, καταή απ’ του μπαλκόν’,  παναθιώ σι ντρίμις³ ? Δεν ίγλιπι η έρμους  κι όπ’ τουν έβαζαν να κάτσ’, εκεί τουν ίβρισκαν. Τουν έτρουγαν οι μύγις κι αυτός ούτι τα χέρια δεν μπουρούσι να κουνήσ’. Κι αφού δεν μπουρούσι  να κάν’ τα’ιπουτας, κάθι τόσου φώναζι τ’ μάκου τ’.

– Μάκου μουρή, μουρή μάκου, που είσι βρε παλιουτόμαρου, γιατί δεν κρέντζ; Φέριμι λίγου νιρό να πιώ! ‘Ελα να μι σαλαίσ’ λίγου, μι πιάσκαν τα πουδάρια. Βάλιμι κι μια πιτσέτα στου κιφάλ’ για να έχου ίσκιου?

Η μανιά η Παγούνου τουν είχι βαριθεί, γιατί δεν τ’ν άφηνι να ησυχάσ’ για να κάν’ κάνα χουσμέτ’ κι απόύ ταύτου τουν έκρινι νιβριασμένα.

– Βρε τουρκουπάπι, βρέ χαλιαρά, βρε δαυλιασμένι, βρε καρδουφάη, τι θέλς πάλι; Τώρα δεν σ’ ίφιρα φαρμάκ’ νιρό; ΄Αι κάτσι φρόινιμα κι άφκιμι να κάνου καμιά δλειά! Αμάν πια , μ’ έφαγες του σκώτ’, απ’ να σι μασ’ του φουκάλ’….?

Αλλά η Ζησιός δεν  παρέδουνι τα όπλα τ’ς εξουσίας. Απαντούσι κι αυτός.

– Αχ βρε ζαγάρ’, τι να σι κάνου, δε γλέπου ντίπ αλλιώς….θα σι ίλιγα ιγώ! Βρέ βρουμόσκλου έλα αγλήγουρα!

Η μάκου, τι να κάν’ κι αυτή, ματασκώθκι κι αυτή τη φουρά, έκανι τα καθέκαστα για τουν παππού κι αφού τ’ς απαράτσι λίγου ήσυχις, συνέχ’σαν του πλέξιμου κι του ζμπόρσμα. Κι κει που έπλιγαν κι τα ίλιγαν, του μάτ’ τ’ς Λιφτιρίας έπισι κατά τουν παππού κι λέει  στ’ μ –Παγούνου.

Μουρή Ζήσινα, τι είνι αυτό του πράγμα στα πουδάρια τ’ παππού; ‘Εχ ‘ τόσ’ ώρα ικεί. Τηράει κι η Ζήσινα κι λέει τ’ς Λιφτιρίας.

– Δε γλέπου καλά αλλά μι φαίνιτι πως είνι του γατί.

– Κι τι κάν’ ικεί του τσιμπλουγάτ’, ξαναρώτσι η μανιά η Λιφτέρου.

– Ξέρου κι γώ; Θα μι πήρι κάνα κουβάρ’ κι παίζ’.

– Μαρή, δεν μι φαίνιτι για κουβαρ’, τίπουτας άλλου θα είνι. Αυτό αμπδάει πχάτ’ τα σκέλια τ’ παππού. Τι χαλεύ  ικεί: Δεν του χουνεύου Παγούνου, θα….. πααίνου να δώ!

Σικώνιτι η μανιά η Λιφτιρία κι πααίν’ ζάκατα ζούκατα για να δει τι κάν’ του γατί. Βάζ’ τα κουλαμένα⁴   τ’ς στ’ μέσ’ κι σκύβ’ να δει. Τηράει, τηράει δεν μπουρεί να δει καλά. Βαζ’ τα δάχλα στα γκαβά τς, τα τρίβ΄λίγου, τα γκουρλών’, ξανατηράει κι τι να δεί, απ’ λέτι, η δαυλούσα η μανιά! Η παππούς ήταν μόνι μι τ’ φουστανέλα κι απού κατ’ δεν είχι βρακί κι κρέμουνταν τα καρκαντζέλια τ’ που ήταν σαν διρμάτ’ ξιφούσκουτου, σαν παραγινουμένα σύκα κι σαν στιγνός μπακαλιάρους κι είχαν χρώμα σκούρου σαν γκαβανά⁵  τα’ κουβάρια. Κι του γατί τα είδι που κρέμουνταν κι έπιζι μι αυτά! Κι αφού τα είδι κι η μανιά, αναγούλιασι κι πιπιργιάσκι⁷.  Ύστιρα σούφρουσι τα τσιαόλια τς, έφτισι μια φουρά καταή κι γύρσι σ’ μ- Παγούνου κι τ’ λέει.

– Μι του συμπάθιου Ζήσινα, δεν αντρέπισι λίγου, τι αϊάρια είνι αυτά; Δεν τουν έχ’ς τμάν’⁸ τουν παππού σ’; Μαρή, κρέμουντι τα τέτοια  τ’ κι του γατί παίζ’ μι αυτά. Κυνήγα του μουρή μην τα γρατσανίσ’ κι έχ’ς κι άλλα…..

– Μαρή , αλήθεια λες; Ου απ’ να ξιπατουθεί του μαγκούφκου του γατί? Μαρή δεν ακούει η δαυλουπάππους. Πλυμένα τ’ς  τάχου ούλα αλλά , άμα πααίνου να τουν αλλάξου,  μι κηνυγάει μι τ’ βέργα ! « Μάκου άι  στου διάλου απού δω «μι λέει. « Ιγώ θέλου να παίρνου αέρα, άι  ξιπατώσ’ κι φέγα απουύ μρουστά  μ’!».  Μαρί Λιφτιρία ,τι να τουν κάνου; Ούτι αλλάζ’ ούτι πλένιτι, ούτι βρακί βάζ’! Ριζίλ’ μι φκιάν’ . Θα νουμίζ’ κι κόσμους ‘οτ’ δεν τουν τηράου:

– Μουρή Ζήσινα, δεν είνι μόνι  η δικός σ’ έτσ’. Τουν δικό μ’ να δεις τι φκιάν’! Μαρή βαριέτι να πααίν’  σιαπέρα στου χαλέ κι τα κάν’ παναθιώ τ’.  Ντούνα, μαρή σι λέου, ντούνα⁹  μι του φκιάν’ του σπίτ’ κι ύστιρα μι φουνάζ’ να τουν καθαρίσου!

– Καλά μαρή,  κι νύφη  σ’ ντίπ δε σι αβουθάει;

– Δε θα είσι μι τα καλά σ’ μι φαίνιτι! Μαρή αυτή δεν αδειάζ’ απ’ τα φουρνίσματα κι τα πλυσίματα. Δικουχτώ σκυλουψώμια κι δέκα καρβέλια για μας ζ’ μών’ μέρα παρά μέρα. Χώρια που έχ’ να πλύν’ κι ένα σουρώ κουλπάνια¹⁰  απ’ τα βρέχα¹¹ Που να αδειάσ’ κι αυτή η μαύρ’; Δώδικα νουμάτ’ είμαστι, δώδικα στόματα καρτιρούν από έναν άνθρουπο, χώρια τα σκλιά! Άντι, άντι τώρα. Να πααίνου κι ιγώ γιατί θα μι αραδάει κι η δικός μ’ η προυκουμένους. Ύστιρα όπ’ να ‘νι , θα χτυπήσ’ κι η καμπάνα για δειλνό. Άντι καλουβράδ’ κι τα ματαλέμι ταχιά.

1 ζμπόρζαν= κουβέντιαζαν

2 κλούτσες= βελόνες πλεξίματος

3 Ντρίμις= τακλαδιά του ελάτου

4 κουλαμένα= τα χέρια

5 γκαβά= τα μάτια

6 γκαβανός= σκούρος

7 πιπιργιάσκι= κοκκίνησε από ντροπή

8 τμάν’= σώβρακο

9 ντούνα= χάλια

10 κουλπάνια= κολοπάνια του μωρού

11 βρέχα= βρέφη

 ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

ΚΑΛΛΙΠΕΥΚΙΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΠΕΥΚΙΩΤΙΣΑ, με τη συμμετοχή σου όλα αυτά τα χρόνια στις αιμοδοσίες του  Συλλόγου που πραγματοποιήθηκαν στο Αγροτικό γραφείο του Συλλόγου απέδειξες, ότι η εθελοντική αιμοδοσία έγινε θεσμός  για το χωριό μας.

Οι ανάγκες αίματος είναι μεγάλες και πολλοί πατριώτες χρειάστηκαν αίμα τη χρονιά που πέρασε. Ας συνεχίσουμε με τον ίδιο ζήλο να συμμετέχουμε στην εθελοντική αιμοδοσία. Γι αυτό έλα και εσύ  στο αγροτικό ιατρείο του χωριού μας την Τετάρτη 8 Αυγούστου  να δώσεις αίμα. Παρακίνησε και  άλλους πατριώτες. Οι οποίοι είναι υγιείς  και διστάζουν να πάρουν την απόφαση  να έλθουν και αυτοί να γίνουν αιμοδότες.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

ΕΝΤΥΠΑ ΠΟΥ ΛΑΒΑΜΕ

Μια καλαίσθητη δίγλωσση (ελληνικά – αγγλικά) έκδοση και συλλεκτική – Λεύκωμα  του Κέντρου Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών με τίτλο:
7 Γιορτές Παραμυθιών – 7 Folktale Festivals
Κέα, το νησί των Μύθων και των Παραδόσεων – Kea, the island of Myths and Legends,

έφτασε επίσης στα χέρια μας (ταχυδρομικά).
Το πρώτο μέρος του Λευκώματος περιλαμβάνει κείμενα των Άννα Αγγελοπούλου, Μιράντα Τερζοπούλου, Ελευθερίου Αλεξάκη και Γιώργου Ευγενικού.

Το δεύτερο μέρος τα δύο ανέκδοτα παραμύθια ο «Εφτάσκεπος» και οι «Εφτά πηγές», καταγραφές της Άννας Αγγελοπούλου και του Γιώργου Ευγενικού αντίστοιχα, καθώς και επιλεγμένες  φωτογραφίες  από τα δρώμενα των εφτά Γιορτών.

Στο τρίτο μέρος του Λευκώματος, παρουσιάζεται ένα μέρος από τις αναρίθμητες αναφορές που έχουν γίνει για το εφτά σε γραπτό και προφορικό λόγο από αρχής του κόσμου ως σήμερα.

Και στο τέταρτο και τελευταίο παρουσιάζονται οι αφίσες των εφτά Γιορτών Παραμυθιού με τα εικαστικά τους, όπου αναγράφονται όλοι οι συντελεστές και συμμετέχοντες. Τα εικαστικά των Γιορτών έχουν φιλοτεχνηθεί από τους Αλέκο Φασιανό (2η, 4η, 6η Γιορτή), Γεώργιο Κορασίδη (1η Γιορτή), Γεώργιο Χιονάτο (3η Γιορτή), Eva Green (5η Γιορτή) και το εικαστικό της 7ης είναι του Θεόφιλου Χατζημιχαήλ.

Ο αριθμός εφτά θεωρείται, από την αρχαιότητα ως σήμερα, ένας αριθμός συμβολικός και τυχερός. Κλείνει μέσα του μια δύναμη μυστηριακή, έχει αποτελέσει αφορμή έμπνευσης για να γραφτούν βιβλία και έχει γίνει αφορμή συζητήσεων για την επίδρασή του στην καθημερινή ζωή.

Η έκδοση πραγματοποιήθηκε με τη χορηγία του Δήμου Κέας.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

ΑΠΟ ΔΙΜΗΝΟ ΣΕ ΔΙΜΗΝΟ

«Μη φωνάζετε πολύ μπορεί να ξυπνήσουν οι Έλληνες», έγραφε το πανό σε διαδήλωση στην Ισπανία κι οι έλληνες ξυπνήσαμε! Αν όχι όλοι τουλάχιστον στα αστικά κέντρα! Ναι! Το κόμμα των διαμαρτυρομένων είναι «εδώ».

Λίγα τα χιόνια φέτος μα πολλές οι βροχές! Η Μεταμόρφωση χιονισμένη και μάλιστα στις 18 Απριλίου! Οι ρεματιές «γέμισαν» με νερά! Οι βροχές ακόμη (μέχρι και 5 Ιουλίου) συνεχίζονται. «Έχουμε πολλά χορτάρια για βοσκή», μου είπε ο Διονύσης Παπαδόντας περνώντας με το κοπάδι του δίπλα από το σπ’ιτι μου.

Κατανυκτική η βραδιά κι η φωτογραφία – σκοτεινή μεν – το αποδίδει δε. Είναι από την περιφορά του Επιταφίου τη Μεγάλη Παρασκευή, κοντά στην Αγία Παρασκευή.

Τα κοριτσόπουλα του χωριού μας τα κατάφεραν και φέτος κι έψαλαν τα εγκώμια της ακολουθίας της Μ. Παρασκευής με τη βοήθεια στις πρόβες (απ’ όπου και η φωτογραφία) του Ζήση Κατσιούλα.

Συχνά πυκνά εμφανίζονται τα ελικόπτερα στο χωριό μας σε διάφορες ασκήσεις του στρατού ή της αεροπορίας στρατού. Χώρος προσγείωσης και απογείωσης το παρατημένο μας γήπεδο. Εκεί και στις 15 Μαΐου συναντήσαμε τους πιλότους και τους τεχνικούς και με την άδειά τους καθίσαμε στο πιλοτήριο! Ναι χειριστής Α είναι αυτή τη στιγμή η σύζυγός μου Αμαλία. Με την ευκαιρία προσφέραμε μια σειρά βιβλία του Συλλόγου μας, στους αξιωματικούς για τη βιβλιοθήκη του στρατοπέδου τους.

Φωτιά πήρε η αποθήκη του Γιώργου Δάσιου στ’ αλώνια, μεγάλη η ζημιά! Τα μηχανήματα μόνο κατάφερε να σώσει ο άτυχος πατριώτης μας. Μάλλον από απροσεξία. Από την επομένη άρχισε από την αρχή ο Γιώργος και πολλοί συγχωριανοί έτρεξαν να βοηθήσουν. Δεν θα αναφέρω ονόματα, γιατί κάποιους θα ξεχάσω. Η αλληλοβοήθεια στις δύσκολες στιγμές «θριαμβεύει» ακόμα! Θερμά συγχαρητήρια σε όλους που έτρεξαν να συνδράμουν και σε όσους στη συνέχεια θα το κάνουν. Έτσι είναι πατριώτες, έτσι λέει κι η παροιμία: «Οι πολλοί φτιάχνουν τον έναν»! Όχι βέβαια στην κυριολεξία μα στις δύσκολες στιγμές είναι σημαντικό.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

ΚΟΥΣΙΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ – ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ

Συνεχίζουμε τη δημοσίευση των βιωμάτων, των εμπειριών, των αναμνήσεων και των σκέψεων του Αποστόλη Κούσιου, όπως ο ίδιος τις κατέγραψε και αποτελούν τη διαδρομή ενός ανθρώπου από τα εφηβικά του χρόνια μέχρι τα βαθιά γεράματα. Από την Ελλάδα, την Καλλιπεύκη, το αντάρτικο, τη Ρουμανία (όπου έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του), την επιστροφή.

Στα γραπτά του δεν κάνουμε καμία παρέμβαση κι αφήνουμε τον ιδιαιτέρα γλαφυρό, αφηγηματικό αλλά και καυστικό του λόγο να μας οδηγήσει στο παρελθόν και να ξυπνήσει ενδεχομένως και δικές μας αναμνήσεις.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

ΕΚΛΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΝΕΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΑΣ

Αγαπητοί Καλλιπευκιώτες μέλη και φίλοι του Μορφωτικού Συλλόγου των Απανταχού Καλλιπευκιωτών, σας ενημερώνουμε ότι το Σάββατο 13 Αυγούστου και ώρα 10:00 στο γραφείο του  Συλλόγου μα πραγματοποιηθούν οι εκλογές για την ανάδειξη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου.

Είναι αλήθεια αγαπητοί πατριώτες ,ότι στην εποχή μας  υπάρχει μια απαξίωση για τα κοινά. Είναι αλήθεια ότι οι περισσότεροι σύλλογοι έχουν διαλυθεί, είτε γιατί δεν υπάρχουν εθελοντές να συμμετέχουν στις εκλογικές διαδικασίες είτε γιατί δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν οικονομικά.

Ο Σύλλογός μας δεν αντιμετώπισε ούτε αντιμετωπίζει  οικονομικό πρόβλημα, αυτό που λείπει είναι η όρεξη να ασχοληθούμε με τα κοινά και κυρίως οι νέοι.

Εμπρός λοιπόν στις 13 Αυγούστου να είμαστε όλοι εκεί  στη γενική συνέλευση, ώστε να αναδείξουμε το καλύτερο δυνατό συμβούλιο την νέα διετία.

ΑΝΤΑΜΩΜΑ ΚΑΛΛΙΠΕΥΚΙΩΤΩΝ

Το Σάββατο 7 Αυγούστου και ώρα 9 μμ θα πραγματοποιηθεί το καλοκαιρινό αντάμωμα στην πλατεία του χωριού μας.

ΜΕ  ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΜΑΣ ΗΡΘΕ Ο ΧΕΙΜΩΝΑΣ

Με καθυστέρηση μας ήρθε ο χειμώνας και αφού περάσαμε τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο με πολύ καλές θερμοκρασίες ήρθε ο Μάρτης να επιβεβαιώσει την παροιμία  «Μάρτης γδάρτης και παλουκοκάφτης».

Στις 9 Μαρτίου την Καθαρά Δευτέρα άρχισε να χιονίζει ρίχνοντας μισό μέτρο χιόνι. Ο κεντρικός δρόμος δεν έκλεισε ούτε στιγμή, αφού τα μηχανήματα που ανέθεσε η δημοτική αρχή διατήρησαν τον δρόμο ανοιχτό. Την επομένη μηχάνημα πέρασε και άνοιξε όλους τους δρόμους μέσα στο χωριό.

ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ – ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ

Πολύ λιγότεροι ήταν αυτοί που ανέβηκαν να περάσουν το Πάσχα στο χωριό μας. Όλες οι θρησκευτικές εορτές έγιναν με επισημότητα και λαμπρότητα, παρουσία του πατέρα Βησσαρίωνα.

«ΕΠΑΙΞΑΝ» ΤΟ ΛΑΖΑΡΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΑΥΡΟ ΟΥΡΑΝΟ

Συνεχίστηκε και φέτος το έθιμο που θέλει τα παιδιά να παίζουν το Λάζαρο γυρίζοντας από σπίτι δε σπίτι με τα καλαθάκια στολισμένα με λουλούδια να μεταφέρουν στις νοικοκυριές του μήνυμα της Ανάστασης του Λαζάρου, και της Σταύρωσης του Χριστού.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ