Καλλιπεύκη Κάτω Ολύμπου

Μελέτη σκοπιμότητας για την επανασύσταση της τέως λίμνης Ασκουρίδας Καλλιπεύκης του Δήμου Γόννων (Δ. Παπαδήμος)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Σήμερα τόσο η εθνική όσο και η κοινοτική νομοθεσία καθώς και οι διεθνείς συμβάσεις, ευνοούν την μερική αποκατάσταση των υγροτόπων που έχουν χαθεί ή απλώς υποβαθμισθεί. Ειδικότερα, η αποκατάσταση των υγροτόπων μας στη χώρα μας, αποτελεί έναν από τους κύριους σκοπούς της επίσημης Ελληνικής Στρατηγικής για τους Υγροτοπικούς Πόρους την οποία συνέταξε το ΥΠΕΧΩΔΕ το 2000. Η ανάγκη της αποκατάστασης έχει αναγνωρισθεί έμπρακτα και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως δείχνει το γεγονός ότι σοβαρά κονδύλια έχουν διατεθεί και διατίθενται για έργα αποκατάστασης στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη.

Η λίμνη της Καλλιπεύκης γνωστή και ως λίμνη Ασκουρίδα ή Ασκυρίδα ήταν μια από τις λίγες ορεινές λίμνες της χώρας μας, σε υψόμετρο 1.000 περίπου μέτρων, η οποία εκτείνονταν στα νότια του χωριού Καλλιπεύκη. Η λίμνη αυτή παρά τη σχετικά μικρή της επιφάνεια, περίπου 5.500 στρ. ασκούσε αξιόλογη εξισορροποιητική επίδραση στο κλίμα του οροπεδίου, αλλά και στη γενικότερη οικολογική ισορροπία της περιοχής. Παράλληλα, προσέφερε αξίες στον τοπικό πληθυσμό όπως η αλιευτική, η θηρευτική, η κτηνοτροφική, η πολιτισμική και η αναψυχική.

Η ολοκλήρωση των έργων αποξήρανσής της το 1921 για την προστασία από την ελονοσία και την απόκτηση γεωργικών εκτάσεων δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Παρότι συνέβαλε στην προστασία του τοπικού πληθυσμού από την ελονοσία, εντούτοις η καύση των αποκαλυπτόμενων εκτάσεων για την εκχέρσωσή τους, είχε ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση της παραγωγικότητας των εδαφών στο μεγαλύτερο μέρος τους.

Σήμερα, η εγκατάλειψη του οικισμού από τους κατοίκους του και κυρίως τους νέους, το χαμηλό εισόδημα από τη γεωργία, το επίσης χαμηλό εισόδημα από την κτηνοτροφία η οποία βρίσκεται σε άμεση εξάρτηση από την τοπική γεωργική παραγωγή και η απομόνωση της περιοχής λόγω του ορεινού της χαρακτήρα και της απόστασής της από τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα, αποτελούν ορισμένα από τα βασικότερα προβλήματα των κατοίκων της Καλλιπεύκης.

Η επανασύσταση της λίμνης Ασκουρίδας ως μέσο για την περιβαλλοντική αποκατάστασης της περιοχής, την άμβλυνση των ανωτέρω προβλημάτων αλλά και ως μοχλός ανάπτυξης τόσο της τοπικής κοινωνίας όσο και της ευρύτερης περιοχής, έχει ήδη αρχίσει να διερευνάται τόσο από μερίδα της ίδιας της τοπικής κοινωνίας όσο και από την τοπική αυτοδιοίκηση αλλά και κρατικούς φορείς σε περιφερειακό επίπεδο.

Υπό αυτές τις συνθήκες η Περιφέρεια της Θεσσαλίας, με προδιαγραφές που εκπόνησε η Διαχειριστική αρχή του ΠΕΠ Θεσσαλίας, ανάθεσε στο ΕΚΒΥ την εκπόνηση του έργου «Μελέτη σκοπιμότητας για την επανασύσταση της λίμνης Καλλιπεύκης του Δήμου Γόννων», με βασικό σκοπό τη διερεύνηση της δυνατότητας αποκατάστασης του τέως υγροτόπου αλλά και του μεγέθους των αξιών και ωφελειών που θα προκύψουν για την περιοχή.

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΛΥΣΕΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Βασικό σημείο της προσέγγισης η οποία ακολουθήθηκε στο πλαίσιο της μελέτης αυτής ήταν η ολοκληρωμένη αποκατάσταση του υγροτόπου. Όπου με τον όρο αυτό εννοούμε την αποκατάσταση κατά το δυνατό των περισσοτέρων λειτουργιών του που απωλέσθηκαν. Από τις λειτουργίες και από τα δομικά γνωρίσματα του υγροτοπικού οικοσυστήματος που είναι δυνατό να αποκατασταθούν, θα προκύψουν και οι αξίες για τον άνθρωπο, οι οποίες εντοπίζονται στα αγαθά και τις υπηρεσίες που θα αποκομίζει από τον υγρότοπο.

Διερευνήθηκαν δυο λύσεις αποκατάστασης, οι οποίες αφορούν τη διατήρηση της μέγιστης στάθμης του υγροτόπου σε απόλυτο υψόμετρο 998 m (Λύση Α) και 1000 m (Λύση Β). Για κάθε Λύση, μελετήθηκαν οι λειτουργίες του υγροτόπου καθώς και οι αξίες που απορέουν για την τοπική κοινωνία, για τις ακόλουθες περιπτώσεις (υπολύσεις):

Υπολύσεις Α1, Β1. Από τη λίμνη δεν γίνονται απολήψεις νερού για καμιά χρήση. Η στάθμη της σ’ αυτή την περίπτωση διαμορφώνεται ελεύθερα.

Υπολύσεις Α2, Β2. Από τη λίμνη γίνονται απολήψεις μόνο για την κάλυψη των αρδευτικών αναγκών των μη κατακλυζόμενων γεωργικών εκτάσεων, αλλά όχι του κατάντη υδροηλεκτρικού σταθμού ο οποίος εκμεταλεύεται μόνον τις υπερχειλίζουσες ποσότητες νερού.

Υπολύσεις Α3, Β3. Από τη λίμνη γίνονται απολήψεις για την κάλυψη των αρδευτικών αναγκών των μη κατακλυζόμενων γεωργικών εκτάσεων και ταυτόχρονα  εξασφαλίζεται μια ελάχιστη παροχή για τη λειτουργία του κατάντη υδροηλεκτρικού σταθμού σε περιόδους μη υπεχείλισης της λίμνης.

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΕΡΓΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΛΥΣΕΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Τα απαιτούμενα έργα για την υλοποίηση των λύσεων και την αποκατάσταση της λίμνης περιλαμβάνουν:

• Την κατασκευή φράγματος με υπερχειλιστή, πλησίον της υφιστάμενης σύραγας.
• Την μετεγκατάσταση της υποδομής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος.
• Την επαναχάραξη τμήματος της επαρχιακής οδού Καλλιπεύκης – Γόννων λόγω ανόδου της στάθμης της λίμνης.

Επιπλέον, ως συνοδά έργα τα οποία θα συμβάλλουν στην προστασία της λίμνης αλλά και στην ενίσχυση των ωφελειών που θα προκύψουν από την αποκατάσταση αυτής, προτείνονται τα ακόλουθα:

• Κατασκευή συλλογικού αρδευτικού δικτύου για την κάλυψη των αναγκών σε νερό των μη κατακλειζόμενων γεωργικών εδαφών.
• Κατασκευή αποχετευτικού δικτύου και εγκατάσταση μονάδας επεξεργασίας αστικών λυμάτων.

Η διαφορά των προτεινόμενων έργων μεταξύ των δυο λύσεων, Α και Β έγκειται μόνο στο μέγεθος και την έκταση στην οποία θα λάβουν χώρα.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΛΥΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Η προτεινόμενη λύση για την αποκατάσταση της Ασκουρίδας, προέκυψε από την σύγκριση του αναμενόμενου βαθμού επιτέλεσης των λειτουργιών όλων των υπό διερεύνηση Λύσεων, με αυτόν που υποδεικνύεται από το «ιδανικό επίπεδο αναφοράς» ή «ιδεότυπο» του υγροτόπου. Όπου με τον όρο αυτό υποδηλώνεται το σύνολο των γνωρισμάτων που πρέπει ιδανικά να χαρακτηρίζει το σύστημα.

Από την αξιολόγηση αυτή, προκρίθηκε η Λύση Β και συγκεκριμένα η υπολύση Β3, στην οποία το ανώτερο υψόμετρο της στάθμης του υγροτόπου θα διαμορφώνεται στα 1000 μέτρα. Στην περίπτωση αυτή η έκταση που θα καταλαμβάνει η λίμνη είναι περίπου 4.566 στρέμματα με μέγιστο βάθος νερού τα 6,6 m και μέσο τα 3 m. Ο χρόνος ανανέωσης των υδάτων της, υπολογίστηκε σε 2,76 έτη. Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις αναμένεται να περιορισθούν πάνω από την ισοϋψή των 1001,5 με συνολική έκταση 3.500 στρέμματα.

Η λίμνη στην περίπτωση αυτή θα είναι σε θέση να υποστηρίξει την άρδευση όλων των γεωργικών εκτάσεων, όπως επίσης και τις ανάγκες του υδροηλεκτρικού σταθμού, για την πλειονότητα των ετών.  Για την επαναφορά της στάθμης της λίμνης στα 1000 μέτρα θα πρέπει οι απολήψεις νερού να σταματούν στο υψόμετρο των 998 m.

ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΟΦΕΛΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ

Τα ωφέλη που αναμένεται να προκύψουν από την αποκατάσταση της λίμνης αφορούν τόσο στο περιβάλλον όσο και στις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες της περιοχής .

Στα σημαντικότερα περιβαλλοντικά οφέλη συγκαταλέγονται η αύξηση της βιοποικιλότητας, η βελτίωση του μικροκλίματος καθώς και της αισθητικής του τοπίου. Ενώ παράλληλα αναμένεται η ενδυνάμωση του επιστημονικού εκπαιδευτικού και οικοτουριστικού ενδιαφέροντος για την περιοχή.

Βιοπικοιλότητα. Ο υπό επανασύσταση υγρότοπος θα αποτελέσει πολύτιμο στοιχείο του τοπικού φυσικού περιβάλλοντος και εικάζεται ότι θα δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ποικιλίας ενδιαιτημάτων, κατάλληλων για την αναπαραγωγή αρκετών ειδών πανίδας. Επιπλέον, αναμένεται να αποτελέσει αξιόλογο σταθμό κατά τη μετανάστευση των ειδών λόγω της γεωγραφικής του θέσης.

Μικροκλίμα. Το μικροκλίμα που θα δημιουργηθεί στην περιοχή αναμένεται να αμβλύνει τα ακραία κλιματικά φαινόμενα, ενώ οι όποιες καταπονήσεις και οι ζημιές στα καλλιεργούμενα φυτά από παγετούς και καύσωνες πιθανόν να είναι αραιότερες και λιγότερο έντονες.

Ενδυνάμωση του επιστημονικού ενδιαφέροντος. Η αποκατάσταση του υγροτόπου σε μια ορεινή περιοχή όπως αυτή της Καλλιπεύκης θα αποτελέσει πεδίο επιστημονικής έρευνας και θα εμπλουτίσει την επιστημονική γνώση τόσο σε θέματα αποκατάστασης όσο και διαχείρισης υγροτόπων.

Εκπαιδευτική αξία. Θα προκύψουν ευκαιρίες για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και έργων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης στην περιοχή.

Εμπλουτισμός υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα ευρύτερης περιοχής Γόννων και Δέλτα Πηνειού

Στα κοινωνικοοικονομικά οφέλη συγκαταλέγονται:

Βελτίωση του βιοτικού και οικονομικού επιπέδου των κατοίκων, μέσω της ανάπτυξης εναλλακτικών δραστηριοτήτων στην περιοχή (π.χ. ήπιες μορφές τουρισμού, παραγωγή και διάθεση τοπικών προϊόντων).

Αύξηση του γεωργικού εισοδήματος μέσω της αύξησης των αρδευόμενων εκτάσεων και ενδυνάμωση της κτηνοτροφικής παραγωγής η οποία σε μεγάλο βαθμό υποστηρίζεται από την τοπική γεωργική παραγωγή.

Ανάδειξη της περιοχής, των τοπικών πόρων και των προϊόντων σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.

Δημιουργία προϋποθέσεων για τη συγκράτηση του πληθυσμού στην περιοχή και αναστροφή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης.

Αναμένεται να προκύψει η δυνατότητα τόσο για ενεργητική όσο και παθητική αναψυχή. Παράλληλα, το έργο της επαναδημιουργίας της λίμνης αναμένεται να αναδείξει τους φυσικούς πόρους της περιοχής, τον πολλαπλό χαρακτήρα του υγροτόπου καθώς και τη σημασία του για την ευρύτερη περιοχή.

Πολιτιστική κληρονομιά. Ο υγρότοπος εικάζεται ότι θα δημιουργήσει προϋποθέσεις προβολής της πολιτιστικής και λαογραφικής ταυτότητας των ανθρώπινων χρήσεων που προϋπήρχαν λόγω της παρουσίας της λίμνης στην περιοχή.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
Ε.Π. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 2000-2006

    ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΛΛΙΠΕΥΚΗΣ (ΑΣΚΟΥΡΙΔΑΣ) ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΓΟΝΝΩΝ

ΑΠΟΦΑΣΗ

Στα πλαίσια της Κοινωνικής Διαβούλευσης, που πραγματοποιήθηκε σήμερα Κυριακή 22 Απριλίου 2007 στο Δ.Δ. Καλλιπεύκης, Δήμου Γόννων, για την ενημέρωση, συζήτηση και έγκριση της μελέτης Σκοπιμότητας επανασύστασης της λίμνης Ασκουρίδος Καλλιπεύκης Δήμου Γόννων και όπου συμμετείχαν οι υπογράφοντες φορείς και κάτοικοι περιοχής, κατόπιν των εισηγήσεων και της συζήτησης  που ακολούθησε :

Εκφράζεται η σύμφωνη γνώμη για την επανασύσταση της λίμνης Καλλιπεύκης, με διατήρηση της μέγιστης στάθμης της λίμνης στα 1000 μ. (επιλογή λύσης Β), σύμφωνα με τη μελέτη του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας – Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων – Υγροτόπων (Ε.Κ.Β.Υ.), κατόπιν ανάθεσης  από την ΕΥΔΕΠ της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Η σκοπιμότητα του έργου έχει περιβαλλοντική, οικοτουριστική, αγροτική, πολιτιστική και εκπαιδευτική διάσταση, αποκτά υπερτοπικό χαρακτήρα  με πολλαπλά οφέλη στους τομείς αυτούς, υπερβαίνοντα τα αναγκαία κόστη του έργου (κατ’ ελάχιστον 11.000.000 ευρώ).

Τα αποτελέσματα της Κοινωνικής Διαβούλευσης, συμφωνούν και με την εισήγηση της Ομάδας Σχεδιασμού Προγράμματος Δ’ ΠΠ (ΟΣΠ/ΕΥΔΕΠΘ) της Περιφέρειας, για την ανάγκη εκπόνησης των τεχνικών, οικονομικοτεχνικών, περιβαλλοντικών μελετών προϋπολογισμού 465.580 ευρώ καθώς και  της Λιβαδοπονικής/Κτηνοτροφικής  και ενός Ολοκληρωμένου Προγράμματος βιώσιμης οικοτουριστικής ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής και Επιχειρησιακού Σχεδίου των συνεργαζόμενων φορέων για βιώσιμη λειτουργία του έργου της επανασύστασης της Λίμνης συνολικού προϋπολογισμού 135.000 ευρώ. Επίσης θα εκπονηθούν και σύνοδες μελέτες: προσαρμογής του ΣΧΟΟΑΠ, Κοινωνικών Επιπτώσεων και αναγκαίων παρεμβάσεων ενίσχυσης των αγροτών στις διαμορφούμενες νέες συνθήκες με την δημιουργία της Λίμνης, προϋπολογισμού 200.000 ευρώ, ήτοι εν συνόλω  περίπου 900.000 €.

Για το λόγο αυτό καλούνται η Νομαρχία Λάρισας, ο Δήμος Γόννων, το ΕΚΒΥ, το ΕΘΙΑΓΕ και άλλοι συναρμόδιοι φορείς, υπό το συντονισμό της Περιφέρειας Θεσσαλίας, να συνεργαστούν για την επιτάχυνση των εργασιών του έργου και την επίλυση των τυχόν προβλημάτων που προκύψουν, ώστε το έργο να υλοποιηθεί εντός της παρούσης προγραμματικής περιόδου 2007-2013. Τυχόν  παρατηρήσεις μπορούν να καταθέσουν οι φορείς εγγράφως στην ΕΥΔΕΠΘ έως την Τετάρτη 25/5/2007.

Ακολουθούν υπογραφές συμμετεχόντων κατόπιν πρόσκλησης στις 5/4/07

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Ανοιχτή εκδήλωση προκειμένου να παρουσιαστεί στους κατοίκους του Δήμου Γόννων και της ευρύτερης περιοχής, αλλά και σε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς η μελέτη για τη σκοπιμότητα επανασύστασης της λίμνης Καλλιπεύκης διοργανώνεται σήμερα Κυριακή 22 Απριλίου και ώρα 11:30 π.μ., στην Καλλιπεύκη (στο καφενείο Οικονόμου). Η μελέτη έχει ανατεθεί από την ΕΥΔΕΠ Θεσσαλίας στο Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) – Μουσείο Γουλανδρή, εκπρόσωπος του οποίου θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα, προκειμένου να ακολουθήσει κοινωνική διαβούλευση με τους φορείς και τους πολίτες της περιοχής. Αναλυτικότερα, η ατζέντα της εκδήλωσης που συνδιοργανώνεται από την Περιφέρεια Θεσσαλίας και το Δήμο Γόννων, περιλαμβάνει κατά σειρά, χαιρετισμούς από το δήμαρχο Γόννων κ. Αν. Τόλιο, το νομάρχη Λάρισας κ. Λ. Κατσαρό και εκπρόσωπο του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Φ. Γκούπα.

Θα ακολουθήσουν εισηγήσεις με θέμα:

-«Βιώσιμη διαχείριση ανθρώπινων, φυσικών και υδάτινων πόρων στο πλαίσιο της Δ’ Προγραμματικής Περιόδου 2007-13» από τον κ. Γ. Εμμανουήλ προϊστάμενο της Διαχειριστικής Αρχής ΠΕΠ Θεσσαλίας και

-«Μελέτη σκοπιμότητας για την επανασύσταση της λίμνης Καλλιπεύκης του Δήμου Γόννων» από τον κ. Δ. Παπαδήμο εκπρόσωπο της μελετητικής ομάδας του ΕΚΒΥ.

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με συζήτηση με τους φορείς και τους κατοίκους της περιοχής.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΛΥΣΗ

Σύμφωνα με πληροφορίες, το σενάριο στο οποίο κατέληξαν οι μελετητές, προσδιορίζει το ανώτερο υψόμετρο της στάθμης του υγροτόπου να διαμορφώνεται στα 1000 μέτρα. Στην περίπτωση αυτή η έκταση που θα καταλαμβάνει η λίμνη είναι περίπου 4.566 στρέμματα με μέγιστο βάθος νερού τα 6,6 μ. και μέσο τα 3 μ. Ο χρόνος ανανέωσης των υδάτων της, υπολογίστηκε σε 2,76 έτη. Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις αναμένεται να περιορισθούν πάνω από την ισοϋψή των 1001,5 με συνολική έκταση 3.500 στρέμματα.

ΤΑ ΟΦΕΛΗ

Η μελέτη σκοπιμότητας για την επανασύσταση της λίμνης Καλλιπεύκης του Δήμου Γόννων, προβλέπει πολλά περιβαλλοντικά και κοινωνικοοικονομικά οφέλη. Στα σημαντικότερα περιβαλλοντικά οφέλη συγκαταλέγονται η αύξηση της βιοποικιλότητας, η βελτίωση του μικροκλίματος καθώς και της αισθητικής του τοπίου. Ενώ παράλληλα αναμένεται η ενδυνάμωση του επιστημονικού εκπαιδευτικού και οικοτουριστικού ενδιαφέροντος για την περιοχή. Βιοπικοιλότητα. Ο υπό επανασύσταση υγρότοπος θα αποτελέσει πολύτιμο στοιχείο του τοπικού φυσικού περιβάλλοντος και εικάζεται ότι θα δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ποικιλίας ενδιαιτημάτων, κατάλληλων για την αναπαραγωγή αρκετών ειδών πανίδας. Επιπλέον, αναμένεται να αποτελέσει αξιόλογο σταθμό κατά τη μετανάστευση των ειδών λόγω της γεωγραφικής του θέσης. Μικροκλίμα. Το μικροκλίμα που θα δημιουργηθεί στην περιοχή αναμένεται να αμβλύνει τα ακραία κλιματικά φαινόμενα, ενώ οι όποιες καταπονήσεις και οι ζημιές στα καλλιεργούμενα φυτά από παγετούς και καύσωνες πιθανόν να είναι αραιότερες και λιγότερο έντονες. Στα κοινωνικοοικονομικά οφέλη συγκαταλέγονται:

Βελτίωση του βιοτικού και οικονομικού επιπέδου των κατοίκων, μέσω της ανάπτυξης εναλλακτικών δραστηριοτήτων στην περιοχή (π.χ. ήπιες μορφές τουρισμού, παραγωγή και διάθεση τοπικών προϊόντων). Αναμένεται να προκύψει η δυνατότητα τόσο για ενεργητική όσο και παθητική αναψυχή. Παράλληλα, το έργο της επαναδημιουργίας της λίμνης αναμένεται να αναδείξει τους φυσικούς πόρους της περιοχής, τον πολλαπλό χαρακτήρα του υγροτόπου καθώς και τη σημασία του για την ευρύτερη περιοχή. Πολιτιστική κληρονομιά. Ο υγρότοπος εικάζεται ότι θα δημιουργήσει προϋποθέσεις προβολής της πολιτιστικής και λαογραφικής ταυτότητας των ανθρώπινων χρήσεων που προϋπήρχαν λόγω της παρουσίας της λίμνης στην περιοχή.

Πηγή: www.astrafm.gr – ASTRA FM 97_3, 22.04.07

12 μεγάλες παρεμβάσεις της Ν.A. Λάρισας

για το περιβάλλον

…

Ειλημμένη απόφαση μας είναι πλέον η ανασύσταση της λίμνης Καλλιπεύκης για την οποία η νομαρχία πρωτοστάτησε. Η περιβαλλοντική διάσταση του έργου είναι σημαντικότατη για το νομό και το κλίμα του.

Με παρεμβάσεις ριζικές όπως η επανασύσταση της λίμνης της Καλλιπεύκης που θα αποτελέσει πόλο για επενδύσεις και σημαντικό σημείο αναφοράς για χιλιάδες επισκέπτες.

Πηγή: www.larissa.gr – Νομαρχία Λάρισας

8,3 εκ. ευρώ για μελέτες στη Θεσσαλία

Ενόψει της Δ΄ Προγραμματικής Περιόδου.

Μελέτη επανασύστασης λίμνης Καλλιπεύκης, στο Νομό Λάρισας, προϋπολογισμού 465.583 ευρώ , με φορέα υλοποίησης τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λάρισας.

Αντικείμενο της μελέτης είναι η επαναδημιουργία της λίμνης με κατασκευή αναχώματος, υπερχειλιστή και νέα χάραξη τμήματος του δρόμου που θα κατακλυστεί. Η επαναδημιουργία της λίμνης Καλλιπεύκης θα συμβάλει στην αποκατάσταση του ευρύτερου οικοσυστήματος της περιοχής, ενώ σε συνδυασμό με την κατασκευή υποστηρικτικών έργων υποδομής όπως του οδικού δικτύου και των χώρων υποδοχής και εξυπηρέτησης επισκεπτών θα αναπτύξει την οικονομία της γύρω περιοχής.

Ο Γενικός Γραμματέας Περιφέρειας Θεσσαλίας δήλωσε: «Είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος που σήμερα, λίγες μέρες μόνο μετά την ομόφωνη απόφαση που πάρθηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο, είμαστε σε θέση να ανακοινώσουμε και την οριστική ένταξη μελετών, προϋπολογισμού 8,3 εκατομμυρίων ευρώ για τη Θεσσαλία. Πρόκειται για έργα που θα καταστούν ώριμα για υλοποίηση στη νέα προγραμματική περίοδο 2007-13. Είναι μελέτες για έργα οδικά και περιβαλλοντικά που έχουν εξαιρετική σπουδαιότητα για όλους τους κατοίκους της Θεσσαλίας, για την ανάπτυξη ολόκληρης της περιοχής. Θέλω για άλλη μια φορά να διαβεβαιώσω τους πολίτες της περιφέρειας πως με την έναρξη της νέας περιόδου θα είμαστε πανέτοιμοι να πραγματοποιήσουμε τον κυρίαρχο στόχο μας, να κάνουμε τη Θεσσαλία πρώτο περιφερειακό πόλο ανάπτυξης της χώρας».

Πηγή: www.thessalia.gr – Περιφέρεια Θεσσαλίας

H Ασκυρίς ή Λίμνη Καλλιπεύκης

Βρισκόταν σε υψ. 1.006 μ. στα Ν. της Καλλιπεύκης και είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Το όνομά της, Ασκυρίς, προέρχεται από το αρχαιοελληνικό «άσκυρος», ένα αυτοφυές σπαθόμορφο χόρτο της περιοχής. Είχε έκταση 5.314 στρ. και μέγιστο βάθος 12 μ. Επρόκειτο για αβαθή λίμνη με πολλά ψάρια, χωρίς επιφανειακή εκροή, που τροφοδοτούσε με τα νερά της τις πηγές των Τεμπών κοντά στον Πυργετό και δημιουργούσε στη Β. πλευρά της ένα έλος. Στο μεγαλύτερο μέρος της είχε πλούσια βλάστηση από καλάμια και νούφαρα, πράγμα που δυσχέραινε την αλιεία και συνεπώς την οικονομική της εκμετάλλευση. Αυτός ο λόγος σε συνδυασμό με την έλλειψη καλλιεργήσιμων εκτάσεων, υπήρξε και ο σημαντικότερος για την απόφαση αποξήρανσής της. Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1907 και ολοκληρώθηκαν το 1911, μετά από 4 χρόνια. Έτσι δημιουργήθηκε ένα εύφορο οροπέδιο, στο οποίο καλλιεργούνται οι φημισμένες πατάτες της Καλλιπεύκης. Στις μέρες μας συζητείται ξανά η ανασύσταση της λίμνης της για περιβαλλοντικούς και τουριστικούς κυρίως λόγους.

Πηγή: www.tedklarisas.gr – ΤΕΔΚ Νομού Λάρισας

Ειδήσεις για τη Λάρισα

Επανασύσταση της λίμνης της Καλλιπεύκης (23/04/2007)

Ο θεμέλιος λίθος για την ανασύσταση της λίμνης της Καλλιπεύκης ετέθη χθες στην κοινωνική διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε στο δημοτικό διαμέρισμα Καλλιπεύκης του Δήμου Γόννων με πρωτοβουλία της Διαχειριστικής Αρχής της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της διαβούλευσης υπήρξε σύμφωνη γνώμη για την αποκατάσταση της λίμνης με διατήρηση της μέγιστης στάθμης στα 1.000 μέτρα σύμφωνα και με τη μελέτη του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας – Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων – Υγροτόπων. Συμφωνήθηκε επίσης η ανάγκη εκπόνησης των τεχνικών, οικονομικοτεχνικών περιβαλλοντικών και άλλων μελετών προϋπολογισμού 900.000 ευρώ. Για το λόγο αυτό καλούνται η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λάρισας, ο Δήμος Γόννων και το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων υπό το συντονισμό της Περιφέρειας να συνεργαστούν για την επιτάχυνση των διαδικασιών του έργου και την επίλυση των τυχόν προβλημάτων που προκύψουν.

Πηγή: http://tvradio.ert.gr/radio – EPT online – Ραδιόφωνο – Ρ/Σ Λάρισας

Ανασύσταση λίμνης Καλλιπεύκης αποφασίστηκε με πρωτοβουλία της Περ. Θεσσαλίας

Ο θεμέλιος λίθος για την ανασύσταση της λίμνης της Καλλιπεύκης ετέθη χθες στην κοινωνική διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε στο δημοτικό διαμέρισμα Καλλιπεύκης του Δήμου Γόννων, με πρωτοβουλία της Διαχειριστικής Αρχής της Περιφέρειας Θεσσαλίας.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της διαβούλευσης υπήρξε σύμφωνη γνώμη για την αποκατάσταση της λίμνης με διατήρηση της μέγιστης στάθμης στα 1.000 μέτρα σύμφωνα και με τη μελέτη του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας – Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων – Υγροτόπων.
Συμφωνήθηκε επίσης η ανάγκη εκπόνησης των τεχνικών, οικονομικοτεχνικών περιβαλλοντικών και άλλων μελετών προϋπολογισμού 900.000 ευρώ. Για το λόγο αυτό καλούνται η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λάρισας, ο Δήμος Γόννων και το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων, υπό το συντονισμό της Περιφέρειας να συνεργαστούν για την επιτάχυνση των διαδικασιών του έργου και την επίλυση των τυχόν προβλημάτων που προκύψουν.

Πηγή: www.agrotypos.gr – Αγροτύπος, 23/4/2007 

Νεζερός – Καλλιπεύκη

Πριν μερικές μέρες η εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ δημοσίευσε τη κοινωνική διαβούλευση για την επανασύσταση της Λίμνης Νεζερός η Ασκουρίδα στη Καλλιπεύκη. Αυτό που προβλημάτισε στη διαβούλευση είναι αν πρέπει να επιλεγεί ο Α η ο Β τρόπος επανασύστασης.

-Ο Α με υψόμετρο στα 998 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας και κάλυψη 3872 στρέμματα

-Ο Β με υψόμετρο 1000 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας και κάλυψη 4556 στρέμματα

Αρκετά είναι τα θετικά από την επανασύσταση της Λίμνης

Περιβαλλοντικά: αλλαγή μικροκλίματος, αισθητική της περιοχής, επιστημονικό και εκπαιδευτικό ενδιαφέρον.

Κοινωνικοοικονομικά:

βελτίωση βιοτικού επιπέδου, βελτίωση οικονομικού επιπέδου, αναβάθμιση περιοχής ως τόπου φυσική ομορφιάς, συγκράτηση του πληθυσμού, ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, αγροτουρισμός, συνεταιριστική δραστηριότητα

Τα σημεία που πρέπει να προσεχθούν είναι:

να γίνει πραγματική ανασύσταση της Λίμνης και όχι βάλτος, μελέτη για την απώλεια εισοδήματος αυτών που θίγονται, η τουριστική αξιοποίηση

Το 1911 ήταν η ελονοσία αλλά και η επιβίωση (ανάγκη για καλλιεργήσιμη γη), που οδήγησαν στην αποξήρανσή της. Σήμερα, οι όροι έχουν αντιστραφεί και η επανασύστασή της, μπορεί να εξασφαλίσει νέες προϋποθέσεις, όχι μόνο επιβίωσης αλλά και ανάπτυξης, για τη χειμαζόμενη αυτή ορεινή κοινότητα του νομού Λάρισας, την Καλλιπεύκη.

Η λίμνη Ασκουρίδα ή Νεζερός λοιπόν, θα είναι, θα βρεθεί …στη θέση της, όπως και πριν από ένα αιώνα περίπου. Σε υψόμετρο 1.000 μέτρων, φορείς και κάτοικοι έδωσαν χθες το «πράσινο φως» για την επανασύστασή της. Κάτι που έχει και τον χαρακτήρα του επείγοντος, δεδομένου ότι στόχος είναι να ενταχθεί και χρηματοδοτηθεί από το Δ΄ ΚΠΣ. Η απόφαση για την μελέτη επαναδημιουργίας της λίμνης θα ληφθεί από το Περιφερειακό Συμβούλιο στις 9 Μαΐου και καλώς εχόντων των πραγμάτων σε 4-5 χρόνια, η λίμνη θα έχει δημιουργηθεί. Η χθεσινή κοινωνική διαβούλευση έγινε παρουσία της πολιτικής ηγεσίας του νομού και με τη συμμετοχή πολλών Καλλιπευκιωτών. Η πρώτη (Περιφέρεια, Νομαρχία, Δήμος αλλά και Εθνικό Κέντρο Βιοτόπων – Υγροτόπων), περιέγραψαν τα περιβαλλοντικά και κοινωνικοοικονομικά οφέλη από το έργο. Οι κάτοικοι, συνεπικουρούμενοι
και από βουλευτές, εξέθεσαν τους προβληματισμούς τους, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις χαμηλές -το παραδέχθηκαν οι περισσότεροι- αποζημιώσεις, που αφορούν μόνο τις απαλλοτριώσεις των χωραφιών αλλά δεν προνοούν για τις επενδύσεις και τις εκμεταλλεύσεις.

Πηγή: http://larisaperivallon.wordpress.com/25-4-2007

Τι έγραψε η εφημερίδα: Η λίμνη των θεών ξαναγεννιέται

Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ, 25-4-2007

Συλλογή κειμένων, φωτογραφίες: Παναγιώτης Παπαϊωάννου

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Πατριώτισσες και πατριώτες, φίλες και φίλοι της Καλλιπεύκης, σίγουρα κάτι ακούσατε ή κάτι διαβάσατε (κάποιοι ενημερωθήκατε και ηλεκτρονικά) για την επανασύσταση – επαναλειτουργία της λίμνης της Καλλιπεύκης. Του κάμπου δηλαδή που τόσα χρόνια καλλιεργούσαν οι παππούδες μας, οι πατεράδες μας και σήμερα λίγοι από μας. Του βάλτου, όπως τον έλεγαν οι παλιότεροι, όχι γιατί όταν ήταν λίμνη ήταν βάλτος, αλλά γιατί είχε και έχει αυτή την περίφημη, γνωστή σε όλους «φαγούρα», όπως κάθε «λιμνοχώραφο», κάθε καλλιεργήσιμη γη που προέρχεται από αποστράγγιση – αποξήρανση και έχει μαύρο χώμα.

Η απόφαση πάρθηκε (μάλλον ανακοινώθηκε, είχε παρθεί πολύ πιο πριν), την Κυριακή 22 Απριλίου 2007, στην Καλλιπεύκη και στο καφενείο του Οικονόμου, όπου σε μεγάλη συγκέντρωση αρχών, εξουσιών, φορέων και Καλλιπευκιωτών, με πρωτοβουλία Δήμου και Νομαρχίας έγινε η «δημόσια διαβούλευση» για την επανασύσταση και επαναλειτουργία της λίμνης της Καλλιπεύκης.

Ένα έργο, που σαν γίνει με το καλό, θα φέρει «τα πάνω κάτω» όχι μόνο στην Καλλιπεύκη αλλά και στην ευρύτερη περιοχή. Στις φωτογραφίες θα δείτε τους περισσότερους αν όχι όλους απ’ όσους παραβρέθηκαν και σε άλλες στήλες θα διαβάσετε για όλα όσα ειπώθηκαν την ημέρα αυτή καθώς και την «ειλημένη» απόφαση, που υποτίθεται πως πάρθηκε «επί τόπου».

Ένα έργο που τόσα χρόνια όλο και το  κουβεντιάζαμε κι όλο μας το υπόσχονταν οι κατέχοντες και οι διεκδικούντες την «όποια» εξουσία.

Ένα έργο που ο Σύλλογός μας, θα υποστηρίξει με όλες του τις δυνάμεις, εφόσον θα ισχύει η από το 2000 διατυπωμένη αρχή «ανάπτυξη στην Καλλιπεύκη και στην ευρύτερη περιοχή με σεβασμό στο περιβάλλον, την ιστορία και τον άνθρωπο». 

Πατριώτισσες και πατριώτες,

κάναμε μια προσπάθεια και συγκεντρώσαμε πολλά απ’ όσα ειπώθηκαν, δημοσιεύτηκαν στον γραπτό ή στον ηλεκτρονικό τύπο και έχουν σχέση με την επανασύσταση – επαναλειτουργία της λίμνης και σας τα παραθέτουμε σήμερα για να έχετε όσο γίνεται πληρέστερη άποψη, για να σχηματίσετε τη δική σας γνώμη.

Διαβάστε επίσης:

1. Απόφαση Κοινωνικής διαβούλευσης
2. Περίληψη μελέτης σκοπιμότητας
3. Προτάσεις αποζημίωσης – απαλλοτρίωσης

    Το Ίδρυμα Γουλανδρή μελετά ανασύσταση λίμνης στον Όλυμπο

 Την μελέτη για την επανασύσταση της λίμνης Καλλιπεύκης στο νομό Λάρισας αναλαμβάνει το Ίδρυμα Γουλανδρή – Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων και Υγροτόπων. Στην ομάδα έργου της μελέτης σκοπιμότητας, που θα εξετάσει τους όρους και τις προϋποθέσεις επανασύστασης της λίμνης, συμμετέχει και το ΕΘΙΑΓΕ Θεσσαλίας.

Η μελέτη χρηματοδοτείται από το ΠΕΠ Θεσσαλίας 2000-2006, υπολογίζεται να ολοκληρωθεί σε έξι μήνες και περιλαμβάνει τις εξής επιμέρους ενότητες:

– Γενική περιγραφή της περιοχής (γεωγραφικά δεδομένα, ιστορική αναδρομή, αβιοτικά και βιοτικά γνωρίσματα, γεωλογία – υδρογεωλογία, υφιστάμενες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες).

– Λειτουργίες και αξίες του υγροτοπικού οικοσυστήματος πριν από την αποξήρανσή του.

– Περιγραφή και αξιολόγηση ως προς τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις των πιθανών σεναρίων αποκατάστασης και επιλογή της βέλτιστης λύσης μέσω διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία.

– Διαμόρφωση προτάσεων έργων επανασύστασης για την εξυπηρέτηση του βέλτιστου επιλεγέντος σεναρίου.

…

Ο Περιφερειάρχης, Φ. Γκούπας, προανήγγειλε ότι θα χρηματοδοτηθεί ένα ευρύ πλέγμα μελετών, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για επενδύσεις σε τομείς όπως τα στερεά απόβλητα, οι περιοχές Natura και τα επιφανειακά ύδατα.

Εξήρε το προσωπικό ενδιαφέρον της κ. Νίκης Γουλανδρή κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στη Λάρισα για την προοπτική επανασύστασης της λίμνης και ευχαρίστησε το Ίδρυμα Γουλανδρή για τη συνεργασία και τη συμβολή του προς την κατεύθυνση αυτή.

«Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός» επεσήμανε από την πλευρά του ο δήμαρχος Γόννων κ. Χρήστος Καραναστάσης ευχαριστώντας την Πολιτεία και το Ίδρυμα Γουλανδρή για «το ουσιαστικό ενδιαφέρον τους, που οδήγησε στο να μπει το πρώτο λιθαράκι σε μια πονεμένη για την περιοχή των Γόννων ιστορία».

Πηγή: AGRO-NEWS & ECONOMY, 16-11-2005 

«ΠΡΑΣΙΝΟ ΦΩΣ» ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΠΕΥΚΗ ΠΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΟΥΡΙΔΟΣ Ή ΝΕΖΕΡΟΥ

Γενηθήτω λίμνη!

Έργο με κατεπείγοντα χαρακτήρα, αλλά και δικαιολογημένους προβληματισμούς και ενστάσείς για αποζημιώσεις και αξιοποίηση της

Δημ. Χατζηευθυμίου

Το 1921 (1911) ήταν η ελονοσία αλλά και η επιβίωση (ανάγκη για καλλιεργήσιμη γη), που οδήγησαν στην αποξήρανση της. Σήμερα, οι όροι έχουν αντιστραφεί και η επανασύσταση της, μπορεί να εξασφαλίσει νέες προϋποθέσεις, όχι μόνο επιβίωσης αλλά και ανάπτυξης, για τη χει­μαζόμενη αυτή ορεινή κοινότητα του νομού Λάρισας, την Καλλιπεύκη.

Η λίμνη Ασκουρίδα ή Νεζερός λοιπόν, θα βρεθεί …στη θέση της, όπως και πριν από ένα αιώνα περίπου. Σε υψόμετρο 1.000 μέτρων (αυτή ήταν η λύση που αποφασίστηκε), φορείς και κάτοικοι έδωσαν χθες το «πράσινο φως» για την επανασύσταση της.

Κάτι που έχει και τον χαρακτήρα του επείγοντος, δεδομένου ότι οτόχος είναι να ενταχθεί και χρηματοδοτηθεί από το Δ’ ΚΠΣ.

Η απόφαση για την μελέτη επαναδημιουργίας της λίμνης θα ληφθεί από

Π. Συμβούλιο στις 9 Μαΐου και καλώς εχόντων των πραγμάτων σε 4-5χρόνια, η λίμνη θα δημιουργηθεί.

Η χθεσινή κοινωνική διαβούλευση έγινε πα­ρουσία της πολιτικής ηγεσίας του νομού και με τη συμμετοχή πολλών Καλλιπευκιωτών.

Η πρώτη (Περιφέρεια, Νομαρχία, Δήμος αλλά και Εθνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων), περιέγραψαν τα περιβαλλοντικά και κοινωνικο­οικονομικά οφέλη από το έργο. Οι κάτοικοι, συνεπικουρούμενοι και από βουλευτες, εξέθεσαν τους προβληματισμούς τους, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις χαμηλές -το παραδέχθηκαν οι περισσότεροι- αποζημιώσεις, που αφορούν μόνο στις απαλλοτριώσεις των χωραφιών αλλά δεν προνοούν για τις επενδύσεις και τις εκμεταλλεύσεις. Γι’ αυτό και αποφασίστηκε να υπάρξει πρόσθετη μελέτη…

ΣΧΕΔΟΝ ΕΝΑΝ ΑΙΩΝΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΤΗΣ ΘΑ ΕΠΑΝΑΣΥΣΤΑΘΕΙ

Σε τροχιά δημιουργίας η λίμνη Ασκουρίδα

Παρουσία πλήθους Καλλιπευκιωτών η χθεσινή διαβούλευση.

Προβληματισμοί, ανησυχίες αλλά και ενστάσεις (κυρίως για το ύψος των απαλλοτριώσεων) για ένα έργο με περιβαλλοντικά αλλά και κοινωνικοοικονομικά πλεονεκτήματα.

Με την προσθήκη δύο επιπλέον μελετών, Βασικά για να υπερκερασθούν οι ανησυχίες σε ό,τι αφορά στις επιπτώσεις (κοινωνικές αλλά κυρίως οικονομικές) στους αγρότες και κτηνοτρόφους της περιοχής, φορείς του νομού και οι κάτοικοι της Καλλιπεύκης έδωσαν χθες το «πράσινο φως» στην εκπόνηση μελέτης και -ουσιαστικά – στην Επανασύσταση της Ασκουρίδας ή λίμνη Νεζερού, όπως ήταν παλαιότερα γνωστή. Έτσι, 86 χρόνια μετά την αποξήρανση της, γίνεται ένα καθοριστικό βήμα, ώστε μέσα σε 5 χρόνια να υπάρχει, σε υψόμετρο 1.000 μέτρων ένας υγροτόπος και ταυτόχρονα ένας πόλος φυσικής ομορφιάς και τουρισμού, με υπερτοπική σημασία.

Η χθεσινή διαβούλευση συγκέντρωσε το σύνολο των Καλλιπευκιωιών, όσων τουλάχιστον ζουν σε ακτίνα «άμεσης προσέγγισης» στον τόπο της καταγωγής τους. Αλλά και εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης, υπηρεσιακούς παράγοντες και επιστήμονες, οι οποίοι, επί δυόμισι ώρες παρακολουθούσαν την επιχειρηματολογία και τους προβληματισμούς, όσων πήραν το λόγο.

ΔΥΟ ΣΕΝΑΡΙΑ

Η αλήθεια είναι ότι ευθύς εξαρχής το δίλημμα δεν ήταν αν πρέπει ή όχι να επανασυσταθεί η λίμνη, αλλά αν πρέπει να επιλεγεί το Α ή Β σε­νάριο: δύο επιλογές με διαφορά δύο ακριβώς μέτρων. Το πρώτο προέβλεπε η λίμνη να αποκατασταθεί διατηρώντας τη μέγιστη στάθμη της σε απόλυτο υψόμετρο (από το επίπεδο της θάλασσας) 998 μέτρων, ενώ το δεύτερο στα 1.000 μέτρα.

Τελικά επελέγη το δεύτερο, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι η έκταση της λίμνης αάρα και τα κατάκλυζόμενα χωράφια), θα είναι 4.566 στρ. (έναντι 3.872, της πρώτης λύσης).

Κάτι βέβαια που για τον πολύ κόσμο ελάχιστη σημασία φάνηκε να έχει. Συνέβαλε ωστόσο, ώστε οι όποιες αρνήσεις να μετατραπούν σε ενστάσεις, αμφιβολίες και προβληματισμούς…

ΗΠΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Την εκδήλωση άνοιξε ο δήμαρ­χος Γόννων κ. Αν. Τόλιος, ο οποίος είπε ότι είναι ώρα να ληφθούν απο­φάσεις, χαρακτηρίζοντας το έργο ακόμη και εθνικής σημασίας.

Το κύριο βάρος της υπεράσπισης του έργου, ανέλαβε ο νομάρχης Λάρισας κ. Λ. Κατσαρός (σ.σ: αυτός απάντησε αργότερα και στις ενστάσεις που υπήρξαν),

οποίος πάντως έσπευσε να μιλήσει για «ανάπτυξη συμβατή με τα χαρακτηριστικά και τη δυνατότητα της περιοχής και κυρίως με σεβασμό στο περιβάλλον, ώστε να μην φθάσουμε σε υπερβολές αλλά ούτε να πάμε από τη μια άκρη στην άλλη…» (σ.σ: εννοώντας προφανώς από την ανάπτυξη χωρίς όρια στη δημιουργία απλά ενός υγροτόπου).

Μάλιστα ο κ. Κατσαρός αντέδρασε αρνητικά όταν κάποιος μίλησε για πιο εύκολη οδική πρόσβαση στην περιοχή, λέγοντας ότι δεν πρόκειται να γίνουν «λεωφόροι αλλά δρόμοι τουριστικού χαρακτήρα…».

ΟΦΕΛΗ

Εκ μέρους του γ. γ. της Περιφέρειας Θεσσαλίας, ο οποίος απουσίαζε, η σύμβουλος κ. Ρίτα Χατζηνικολή αναφέρθηκε στην (και ιστορικά) σημασία της λίμνης ως οικοτόπου, αλλά και την αρδευτική, αλι­ευτική και την αξία της ως τόπου φυσικής ομορφιάς.

«Η επαναδημιουργία της λίμνης, είπε, αναμένεται να αποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τις αξίες αυτές και σε συνδυασμό με την κατασκευή υποστηρικτικών έργων υποδομής, όπως οδικού δικτύου και χώρων υποδοχής και εξυπηρέτησης επισκεπτών θα λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης τόσο της τοπικής κοινωνίας όσο και της ευρύτερης περιοχής. Αναμενόμενη θα πρέπει να εί­ναι η ενδυνάμωση του επιστημονικού, εκπαιδευτικού και οικοτουριστικού ενδιαφέροντος για την περιοχή και η ανάπτυξη εναλλακτικών δραστηριοτήτων όπως ο αγροτουρισμός, η οικοτεχνία, η γυναικεία συνεταιριστική επιχειρηματικότητα…».

Στα οφέλη από την επανασύσταση αναφέρθηκαν, τόσο ο προϊστάμενος της Διαχειριστικής Αρχής της Περιφέρειας Θεσσαλίας κ. Γ. Εμμανουήλ, όσο και ο εκπρόσωπος της μελετητικής ομάδας του Εθνικού Κέντρου Βιοτόπων – Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), που ανέλαβε τη σύνταξη της μελέ­της σκοπιμότητας για την επανασύσταση της λίμνης, κ. Δημήτρης Παπαδήμος.

Ο κ. Εμμανουήλ εστίασε στις -αναξιοποίητες σήμερα- δυνατότητες για τουριστική, περιβαλλοντική, πολιτιστική και εκπαιδευτική ανάπτυξη της περιοχής, σε αντιπαραβολή με τη μείωση του αγροτικού εισοδήματος, όσων ασχολούνται με τη γεωργία.

Αναφέρθηκε στην ιστορία της λίμνης και προδιέγραψε τις προτεραιότητες της επανασύστασης της: πρώτα για να καλυφθούν οι ανάγκες ύδρευσης, ακολούθως για την άρ­δευση των -εναπομεινασών- γεωργικών και κτηνοτροφικών αναγκών και στη συνέχεια για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αναψυχή κλπ.

ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2013

Εδώ πρέπει να επισημανθεί κάτι το οποίο τονίστηκε από πολλούς ομιλητές: η επανασύσταση της λίμνης παίρνει ένα χαρακτήρα επείγοντος, καθώς η χρηματοδότηση του έργου μπορεί να γίνει από το Δ’ ΚΠΣ, εφόσον βέβαια ενταχθεί στη νέα προγραμματική περίοδο 2007-2013. «Αν δεν τελειώσει μέχρι τότε θα πρέπει να επιστρέψουμε τα χρήματα», διευκρίνισε ο Νομάρχης Λάρισας, αναγγέλλοντας μάλιστα ότι στο Περιφερειακό Συμβούλιο στις 9 Μαΐου, θα εισαχθεί το θέμα της χρηματοδότησης της μελέτης για την επανασύσταση, για συζήτηση και λήψη απόφασης.

-Ο κ. Παπαδήμος, από την πλευρά του, αφού αναφέρθηκε στις πολλαπλές, όπως εξήγησε, αξίες ενός υγροτόπου, στάθηκε στα οφέλη, που θα προκύψουν και τα οποία είναι:

-περιβαλλοντικά (βιοπικοιλότητα, αλλαγή του μικροκλίματος και της αισθιτικής της προχής, ενδυνάμωση του επιστημονικού και εκπαιδευτικού ενδιαφέροντος) και,

-κοινωνικοοικονομικά (βελτίωση του βιοτικού και οικονομικού επιπέδου, αύξηση του εισοδήματος, ανάδειξη της περιοχής ως τόπου φυσικής ομορφιάς, συγκράτηση του πληθυσμού, ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς).

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

Ακολούθησαν παρεμβάσεις από τους παριστάμενους, με τους περισ­σότερους να τάσσονται ανεπιφύλακτα υπέρ της προτεινόμενης λύσης. Συγκεκριμένα:

-Ο Βουλευτής κ. Χρ. Ζώης, χα­ρακτήρισε τη χθεσινή διαβούλευση σημείο

καμπής, είπε ότι η «συζήτηση τώρα ανοίγει και δεν πρέπει να έρθουμε εδώ ως κατακτητές ή πει­ρατές», ζήτησε να προχωρήσουμε με την ευρύτερη δυνατή κοινωνική συναίνεση και με στόχο να μη δια­ταραχθεί η κοινωνική συνοχή και κάλεσε «να είμαστε ειλικρινείς στις δεσμεύσεις μας, διότι πάνω απ’ όλα πρόκειται για ένα θέμα αξιοπιστίας και κύρους της πολιτικής».

-«Τρέμω στην ιδέα να μη γίνει το έργο ως το 2013», είπε ο κ. Κων. Αγοραστός, ο οποίος το χαρακτήρισε «αναγκαιότητα, εκ των ων ουκ άνευ», αλλά διαφώνησε με το ύψος του ποσού των αποζημιώσεων και ήταν αυτός που επέμενε η σχετική μελέτη για τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις να έχει απτά και συγκεκριμένα αποτελέσματα.

ΟΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ

Πρέπει να σημειώσουμε ότι, από την ανάλυση του προϋπολογισμού του έργου προκύπτει ότι, επί συνόλου 11 εκ. ευρώ, διατίθενται 5 εκ. ευρώ για απαλλοτριώσεις. Βεβαίως τονίστηκε (από τον κ. Κατσαρό), ότι το ποσό αυτό είναι ενδεικτικό (με βάση το νομοθετικό πλαίσιο που ισχύει και ότι οι αποζημιώσεις αυτές μπορεί να είναι πολύ υψηλότερες. Με βάση πάντως αυτό το ποσό, σε καθέναν από τους 300 «θιγόμενους», δεν αντιστοιχούν περισσότερα από 17.000 ευρώ, χωρίς μάλιστα να υπολογίζονται απώλειες εισοδήματος από την εκμετάλλευση των χωραφιών…

Επισημάνθηκε επίσης ο κίνδυνος καθυστερήσεων λόγων νομικών ζητημάτων που όμως στο βάθος τους έχουν να κάνουν με οικονομικές απαιτήσεις (προσφυγές δηλαδή για μεγαλύτερες αποζημιώσεις).

-Στο ίδιο μήκος κύματος και α Βουλευτή: του ΠΑΣΟΚ κ. Φωτ. Χατζημιχάλης, σημείωσε ότι συζητήσεις αντίστοιχες με τη χθεσινή έχουν γίνει και στο παρελθόν, είπε ότι το έργο πρέπει να γίνει καθώς θα βοηθήσει τους κατοίκους κι ας μη το κα­ταλαβαίνουν τώρα, τάχθηκε υπέρ της λύσης «που προσεγγίζει την παλιά έκταση της λίμνης» (σ. σ: δηλα­δή ακόμη μεγαλύτερης, αφού στο τέλος του 19ου αιώνα και λίγα χρό­νια πριν αποξηρανθεί έφτανε τα 5.500 στρ.), ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στο θέμα των αποζημιώσεων, θεωρώντας μικρό το ποσό των 5 εκ. ευ­ρώ και υπενθύμισε πως παλαιότερες συζητήσεις ανέβαζαν τις απαλλοτριώσεις στο 4πλάσιο του κόστους (ενώ σήμερα ορίζεται σε υποδιπλάσιο του προϋπολογισμού) του έργου, γι’ αυτό και δεν μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από την Ε.Ε.. Κά­λεσε λοιπόν τον περιφερειάρχη να δεσμευτεί ότι θα ενταχθεί στο Δ’ ΚΠΣ…

-Ο δήμαρχος Λαρισαίων εμφανίσθηκε ο πλέον ένθερμος υποστηρικτής του έργου. «Ήμουν από εκείνους που το ενστερνίστηκαν προ 15ετίας, όταν ήμουν στο ΓΕΩΤΕΕ και δώσαμε τότε πρώτοι το έναυσμα», είπε, το χαρακτήρισε υπέρ τοπικό, σημειώνοντας ότι η Καλλιπεύκη δεν είναι απομονωμένη αλλά ότι πρέπει να αναδειχθεί. Τέλος, συμφώνησε ότι ίσως υπάρξουν καθυστερήσεις με τις απαλλοτριώσεις, οι οποίες μπορεί να κοστίσουν περισσότερα ενώ κάλεσε να ξεπεραστούν επιτέλους τα συνταγματικά, διότι μόνο στην Ελλάδα συμβαίνει το ΣτΕ να μπαίνει εμπόδιο σε τέτοια έργα…».

ΕΝΣΤΑΣΗ

Η πλέον σοβαρή ένσταση κατατέθηκε από τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνετσιρισμού κ. Αν. Κούσιο, ο οποίος έθεσε τρία ζητήματα: το χαμηλό ποσό των αποζημιώσεων, αναρωτήθηκε πώς θα κάνουν απόσβεση των επενδύσεων αλλά και των απωλειών εισοδήματος των επόμενων ετών οι παραγωγοί και σημείωσε ότι δεν υπάρχει μείωση αλλά αύξηση της αγροτικής παραγωγής τα τελευταία χρόνια.

Ακόμη μίλησαν οι:

–Ν. Βαλσαμόπουλος (δήμαρχος Κάτω Ολύμπου), ο οποίος επέστησε την προσοχή να γίνει μια πραγματική λίμνη και όχι ένας βάλτος (…)

–ο διευθυντής Δασών κ. Γ. Πα­ράσχος, ο οποίος κάλεσε να μην υπάρχουν αντί δράσεις για λεπτομέ­ρειες…

–ο κ. Παν. Παπαϊωάννου, ο οποίος ζήτησε να υπάρξει μελέτη για το ποιοι θα έχουν απώλεια εισοδήματος προτείνοντας να υπάρξει ένα συμπλήρωμα μέχρις ότου βγουν στη σύνταξη…

-ο πρώην κοινοτάρχη κ. Απ. Οι­κονόμου ο οποίος τάχθηκε ανεπιφύλακτα υπέρ της επανασύστασης, σημειώνοντας ότι η Καλλιπεύκη είχε 2.283 κατοίκους πριν το σχέδιο «Καποδίστριας» ενώ σήμερα είναι λιγότεροι από 300…

-ο πρόεδρος του Μορφωτικού συλλόγου κ. θ, Τσαπλές λέγοντας «οραματιζόμαστε μια λίμνη και για τουριστική αξιοποίηση», ζητώντας όμως πλήρεις και δίκαιες αποζημιώσεις.

-ο πρώην δήμαρχος Γόννων κ. Χρ. Καραναστάσης, ο οποίος αφού είπε ότι η Πολιτεία δεν ήρθε ποτέ με επίσημα στοιχεία να εξηγήσει το κοινωνικοοικονομικό κόστος της επανασύστασης, κάλεσε να υπάρξουν αποζημιώσεις, όχι μόνο για την απαλλοτριούμενη γη αλλά και για την αξία των εκμεταλλεύσεων…

Υπέρ της λύσης τάχθηκε ακόμη, η πρόεδρος της «Δρυάς» κ. Αικ. Κόσυβα, ενώ επιστημονικά ζητήματα έθεσε ο γεωλόγος κ. Μπελέσης και ο μελετητής κ. Λαγός, ο οποίος ζή­τησε να υπάρξει και αναβάθμιση του οικισμού της Καλλιπεύκης καθώς και νέες οδικές προσβάσεις. Επ’ αυτού μάλιστα ο νομάρχης Λάρισας ανέφερε ότι «σύντομα θα υπάρξουν ανακοινώσεις», ενώ ο κ. Εμμανουήλ έκλεισε τη συζήτηση λέγοντας θα εξαντληθούν όλοι οι τρόποι διεκδίκησης πόρων και οι πιθανότητες χρηματοδότησης ακόμη και από εθνικά κονδύλια.

Την εκδήλωση συντόνιζε το στέλεχος της Διαχειριστικής Αρχής ΠΕΠ Θεσσαλίας, γεωλόγος κ. Κατερίνα Σοφολόγη, ενώ παρέστησαν ακόμη οι δήμαρχοι Μακρυχωρίου κ. Ζ. Λιούπας, Αμπελώνα κ. Αθ. Χρυσοβέργης, ο κοινοτάρχης Καρυάς κ. Αντ. Δάσσιος, οι αντινομάρχες κ. Κ. Σουφλιάς, Γ. Φακής, Βασ. Ντόκος, ο πρόεδρος του Ν.Σ. κ. Βασ. Παραφέστας, ο καθηγητής κ. Ζ. Παπαδημητρίου και πλήθος Καλλιπευκιωτών.

Ασκουρίδα ή Νεζερός

 Η λίμνη Ασκουρίδα, όπως είναι το αρχαίο της όνο­μα από τα βαλσαμόχορτα που φύτρωναν στις όχθες της ή Νεζερό, όπως τη γνωρίζουμε οι περισσότεροι, ήταν ένας σπάνιος τύπος ορεινού υγροτόπου, σε υψό­μετρο 1.000 περίπου μέτρων και έκτασης 5.500 στρεμ­μάτων, που αποξηράνθηκε το 1921 (Σημείωση συντάκτη: 1911) με σκοπό την απόκτηση γεωργικών εκτάσεων, αλλά και την προστασία από την ελονοσία.

Η ευρύτερη περιοχή της Καλλιπεύκης κατοικήθη­κε κατά τους Μακεδονικούς και Ελληνιστικούς χρό­νους. Η λίμνη και τα δάση της Καλλιπεύκης, σύμ­φωνα με ανακοινώσεις του 1ου διεθνούς συνεδρίου Ιστορίας και Πολιτισμού της Θεσσαλίας, αποτέλεσαν το όριο ανάμεσα στην μακεδονική πόλη Ηράκλειο, σημερινό Πλαταμώνα και της περαιβικής θεσσαλικής αρχαίας πόλης των Γόννων και ήταν το ορεινό πέρα­σμα του Ξέρξη πριν την κάθοδο του στις Θερμοπύ­λες και των ρωμαϊκών στρατιών που ήθελαν να απο­φύγουν τα στενά των Τεμπών. Επίσης υπήρξε χώρος δράσης στις αποτυχημένες θεσσαλικές εξεγέρσεις του Ολύμπου – Κίσαβου και Πηλίου και της επιτυχημέ­νης του 1878 κατά των Τούρκων, που οδήγησε στην απελευθέρωση της Θεσσαλίας και αργότερα χώρος δράσης της Εθνικής Αντίστασης 1940-44 κατά των Γερμανών κατακτητών.

Πηγή: www.eleftheria.gr – ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 23-4-2007

 «ΨΙΘΥΡΙΣΤΑ»

 Καλλιπεύκη

-ΜΕ διπλωματικό, σχεδόν μαεστρικό τρόπο, ξεπεράστηκαν οι όποιες αντιρρήσεις για την επανασύσταση της λίμνης Καλλιπεύκης, στο πλαίσιο της χθεσινής κοινωνικής διαβούλευσης. Λ. Κατσαρός και Γ. Εμμανουήλ (από τη Διαχειριστική Αρχή), πήραν το «οκέι» των φορέων και κατοίκων της ορεινής κοινότητας και έτσι σε 5 χρόνια μπορεί οι Καλλιπευκιώτες να δίνουν ραντεβού …στο μώλο της Ασκουρίδας.

Και υπήρχαν και αντιρρήσεις αλλά και ενστάσεις. Όμως:

-οι μεν παρεκάμφθησαν σχεδόν εν τη γενέσει τους με την κατηγορηματική στάση του νομάρχη Λάρισας: ήρθαμε να αποφασίσουμε για την πρώτη ή δεύτερη λύση, είπε, τραβώντας τη διαχωριστική γραμμή, απ΄ όσους σκέφτονταν να συζητήσουν για το αν θα γίνει ή όχι η λίμνη,

-οι δε με διαβεβαιώσεις και παραπομπές στις ελληνικές καλένδες…

-Η πλέον σοβαρή ένσταση είχε να κάνει με το ύψος των αποζημιώσεων. Το εγγραφέν στον προϋπολογισμό ποσό κάθε άλλο παρά …όνειρα δίπλα, στη λίμνη επιτρέπει. Η πλέον πιθανή εξήγηση, ότι είναι μικρό, σχεδόν ενδεικτικό, ακριβώς για να υπάρξει χρηματοδότηση από την Ε.Ε. και το Δ΄ ΚΠΣ. Από την άλλη, η παρέμβαση του Γ. Εμμανουήλ με την προσθήκη της τελευταίας στιγμής για μελέτη «κοινωνικών επιπτώσεων», αφαίρεσε επιχειρήματα.

Γιατί όμως την τελευταία στιγμή; Δεν έπρεπε να υπάρχει ήδη τέτοια μελέτη; Πάντως, θεματοφύλακάς της, ώστε να οδηγήσει σε απτά αποτελέσματα, δήλωσε εξ΄ αρχής ο Κων. Αγοραστός.

-ΣΤΟΝ αντίποδα, η ανησυχία ορισμένων από εκείνους που ανεπιφύλακτα τάσσονταν υπέρ της ανασύστασης της λίμνης αλλά φοβούνται τους οικολόγους, ήταν μήπως και δημιουργηθεί απλά ένας υγρότοπος, «μόνο ένας βάλτος με καλαμιές», όπως είπε κάποιος, και ξεχαστεί η παράμετρος τουριστική αξιοποίηση. Το επιχειρηματικό δαιμόνιο ήταν παρόν…

-ΜΕ δημοκρατική ευαισθησία προσέγγισε το θέμα ο Χρ. Ζώης, ζητώντας την ευρύτερη κοινωνική συναίνεση αλλά και να μη διαταραχθεί η κοινωνική συνοχή. Είναι θέμα αξιοπιστίας και κύρους της πολιτικής είπε και ζήτησε (από την Περιφέρεια και τη Νομαρχία), να είναι ειλικρινείς στις δεσμεύσεις τους…

-Σε διαφορετικό μήκος κύματος ο δήμαρχος Λαρισαίων κ. Κων. Τζανακούλης, ο οποίος μίλησε με την ιδιότητα του προέδρου της ΤΕΔΚ, τα έβαλε με το Συμβούλιο της Επικρατείας (και λόγω Αχελώου). «Όλο ΣτΕ και ΣτΕ… Επιτέλους να τελειώνουμε με τα συνταγματικά, διότι μόνο στην Ελλάδα συμβαίνει το ΣτΕ να μπαίνει εμπόδιο στα έργα», είπε.

Ήταν πάντως ο πιο ένθερμος υποστηρικτής απ’ όλους. Δήλωσε από τους πρώτους που ενστερνίστηκε το έργο προ 15ετίας, ενώ χαρακτήρισε γελοίο το ποσό των 900.000 ευρώ για τη μελέτη κατασκευής. Δεν το άφησε να πέσει κάτω ο δήμαρχος Γόννων Αν. Τόλιος και παίρνοντας το λόγο κάλεσε τον κ. Τζανακούλη να το πληρώσει η ΤΕΔΚ…

(Σιγά κ. Τόλιο: Είπαμε ένθερμος, αλλά όχι και τόσο ώστε να βάλει το χέρι στην τσέπη…).

-Και πότε θα γεμίσει η λίμνη; Σε 4-5 χρόνια από τη στιγμή που θα αρχίσει να μαζεύεται το βρόχινο νερό…

Δ. Χατζ.

-ΦΤΑΝΕΙ στη βρύση, στην ένταξη σε πρόγραμμα, το έργο ανασύστασης της λίμνης, εκεί ψηλά στην Καλλιπεύκη. Έχει δρόμο ακόμη, αλλά μπαίνει σε δρόμο. Ένα έργο που συζητείται πολλά χρόνια.

Μόνον η «Ε» έχει γράψει δεκάδες κείμενα γι’ αυτό. Φαίνεται τώρα ότι τέλειωσαν τα ψέματα.

-Συνεργασία

Με τον Αντώνη Καρκαγιάννη της «Καθημερινής» χθες ο Χρήστος Ζώης. Πολλά – προφανώς – τα θέματα που συζήτησαν, δεδομένο όμως κι ευρέως γνωστό το ενδιαφέρον του εκδότη της εφημερίδας για τα Αμπελάκια.

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ τον ενημέρωσε για τα πολλαπλασιαστικά αναπτυξιακά οφέλη που θα έχει στην ευρύτερη περιοχή η ανασύσταση της λίμνης της Καλλιπεύκης και φυσικά η συζήτηση επεκτάθηκε (όχι μόνο γεωγραφικά…).

-Εν κατακλείδι ο Αντ. Καρκαγιάννης δεσμεύτηκε να προβάλλει την περιοχή στην «Καθημερινή» (δεν το ξέχασε και ποτέ άλλωστε) κι ο Χρ. Ζώης να επικοινωνήσει με τον Λ. Κατσαρό (όπερ κι έγινε) ώστε να στείλει ενημερωτικό υλικό η Νομαρχία (άμα υπάρχει συνεργασία).

 Σημείωση Συντάκτη: Μέχρι σήμερα η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ δεν έγραψε τίποτε για το θέμα ή η δική της μηχανή αναζήτησης δεν μπορεί να βρει κάτι σχετικό με τη λίμνη στην ηλεκτρονική παρουσίαση της εφημερίδας.

 Πηγή: www.eleftheria.gr – ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 23-4-2007  

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ